Hoe antifragiel is de PropTech beweging door de COVID-19 uitbraak en waarom gaat PropTech.NL juist nu OFFline?

Arnhem, 16 maart 2020. De COVID-19 uitbraak dwingt ons om actie en verantwoordelijkheid te nemen. Stabiliteit is slechts perceptie en de maatschappelijke gevolgen zijn niet te over zien. Hoe veerkrachtig is de PropTech beweging? Welke nieuwe activiteiten gaan we ontwikkelen en wat laten we los? Gaan we deze uitbraak omzetten in een maatschappelijk voordeel?

Duizend dagen lang is de kalkoen de beste vriend van de slager. Een relatie die niet mis kan gaan. Een analist zal dit ‘met groeiende statistische zekerheid’ bevestigen want al duizend dagen lang houdt de slager van zijn kalkoen. Tot een paar dagen voor kerst. Dan komt de dag dat het niet aan te raden is om kalkoen te zijn. De wereld van de kalkoen stort in elkaar – op het moment dat alles zo goed leek te gaan, de slager hield van hem, het leven was ‘heerlijk rustig en voorspelbaar’. De kalkoen werd verrast door een Zwarte Zwaangebeurtenis: een grootschalige, onvoorspelbare gebeurtenis met ingrijpende gevolgen. De stabiliteit in het leven van de kalkoen was slechts perceptie.

Baat hebben bij wanorde

De meeste vastgoedbedrijven leefden ook in de perceptie dat zij zich in een stabiele omgeving bevonden. Maar ongemerkt hebben de meeste vastgoedbedrijven zich de afgelopen decennia meer en meer laten handboeien en vastbinden in een fragiel systeem. Wet- en regelgeving, ketensystemen, procedures en ‘analytische’ toekomstvoorspellingen van bouwvolumes, huurinkomsten en (ver)kooptransacties leverden hier een bijdrage aan. Het kernprobleem is dat het overgrote deel van de ‘bedrijven’ geen ‘ondernemingen’ meer zijn. De bedrijven zijn fragiel geworden, bezwijken onder druk en haten verstoringen (bijvoorbeeld de daling van huurinkomsten, veranderende klantvraag/ behoeften, nieuwe toetreders, digitalisering, nieuwe regelgeving zoals PFAS) en zoeken de zekerheid door pogingen te doen om de omgeving te stabiliseren, dit is niets meer dan een illusie van controle.

Bedrijven die het ‘vertrouwen proberen te herstellen’ en een top-down beleid voeren, gedijen vaak niet onder stress en/ of wanorde en zijn dus fragiel. Antifragiel – zoals Nassim N. Taleb beschrijft in het boek ‘Antifragiel – dingen die baat hebben bij wanorde’ is meer dan veerkracht of bestand zijn tegen Zwarte Zwanen. Wie antifragiel is, is dol op chaos en wordt er beter van. De eerdergenoemde ‘ondernemingen’ hebben een ontdekkingsproces (aspiratie, technologische innovatie en sociale en ecologische vooruitgang) dat afhankelijk is van ‘trial and error’ – het nemen van risico’s in plaats van ze proberen te beteugelen. De (vastgoed)wereld is te complex geworden om te geloven in langdurige stabiliteit.

COVID-19 uitbraak is een zwarte zwaan

De COVID-19 uitbraak is een grootschalige, onvoorspelbare gebeurtenis met ingrijpende gevolgen. De ING bank publiceerde op 6 maart jl. een overzicht van de effecten op diverse Nederlandse sectoren door de COVID-19 uitbraak. De bouwsector heeft ING wel in de analyse meegenomen, vastgoed daarentegen niet en technologie zit deels verwerkt in o.a. zakelijke dienstverlening. We zagen hoe de evenementenbranche grote eventementen zoals Mipim Cannes, SXSW, Building Holland, World Workplace Europe werden uitgesteld of zelfs geannuleerd voor dit jaar. Voor kleinere activiteiten waar het samenbrengen van mensen centraal staat is de impact ook voelbaar, zoals cafe’s (inmiddels gesloten in Nederland), vergaderlocaties, co-working. Sequoia Capital (een van de top Venture Capital bedrijven van de wereld) publiceerde recent de blog “Coronavirus: zwarte zwaan van 2020” aan de oprichters en CEO’s van bedrijven om ze advies te geven over hoe zij de gezondheid van hun bedrijf kunnen garanderen en tegelijkertijd de mogelijke zakelijke gevolgen van de verspreiding van COVID-19 kunnen opvangen.

Je hebt vast en zeker ook andere zakelijke vragen. Een vraag die mij al een aantal dagen bezighoudt: “Wat zou er gebeuren als de wereld op de klimaatverandering zou reageren zoals op de COVID-19 uitbraak? Deze uitbraak heeft in ieder geval positieve impact op de leefomgeving China. Gaat COVID-19 uitbraak zorgen voor een versnelling in de digitale transformatie? Zal er sprake zijn van groei als bedrijven op zoek gaan naar efficiëntie en werken op afstand? Blijven de innovatiebudgetten behouden als die niet tot de kernactiviteiten worden beschouwd?  Zet de COVID-19 uitbraak SDG 3 ‘Health & Well-being’ versnelt op de kaart? Gaat deze situatie zorgen voor een versnelling in het realiseren van alle zeventien duurzame ontwikkelingsdoelstellingen? Of vallen we terug in onze oude gewoontes en wordt het weer business-as-usual?

Hoe kunnen we vooruitgang boeken?

Het Chinese karakter “Wei Jie” heeft twee betekenissen: het staat voor crisis, maar ook voor kans en uitdaging. Ook al heeft de samenleving grote uitdagingen, dit is juist het moment om er straks sterker uit te komen. Een tegenslag als dit dwingt een mens tot herbezinning. Elke ziekte is als ‘een vriend’ die je de weg wijst naar een gezonder, gelukkigere leven (en business) en zorgt ervoor dat je loslaat wat er niet bij past. Hoe kunnen we vooruitgang boeken in een wereld die fundamenteel onvoorspelbaar is en waarin onverwachte, willekeurige gebeurtenissen elkaar steeds sneller zullen opvolgen?

  1. Maak van jouw bedrijf weer een onderneming. Ga op opnieuw op zoek naar de waarde toevoegende rol in een (nieuw) bedrijfsnetwerk(en), zoals Moeder Natuur – een continu sterker wordend evoluerend systeem – opereert, en op zoek naar gedeelde waardecreatie;
  2. Wordt digitaal efficiënt én effectief. Neem af en toe wat gif (in kleine dosis daar word je hier sterker van) in plaats van een hele beker – denk hierbij ook aan de financiële crisis in september 2008 – en durf als leider met skin-in-the-game te acteren. Vergeet niet dat jezelf ook een zwarte zwaan kan zijn in de vastgoedsector;
  3. Investeer in de middellange termijn. Uiteraard moet de trein blijven rijden, dit zorg tenslotte voor continuïteit van de organisatie. Grijp deze situatie aan om samen met collega’s technologische (vastgoed)oplossingen te bestuderen, nieuwe verbindingen te leggen en neem ‘(re)thinking time’ om een visie te ontwikkelen hoe je toekomstbestendige omgeving voor iedereen kan creëren.

Antifragiel zijn vraagt om creativiteit én actie

Vanuit PropTechNL hebben hadden we ook mooie ‘in real life’ evenementen gepland staan. De moed om zekerheiden los te laten is een vereiste voor creativiteit, daarom

  1. Gaan we de meeste evenementen online laten plaatsvinden en lanceren we nieuwe online-activiteiten. Want stilstand is achteruitgang;
  2. Gaat PropTech.NL OFFline. Wees niet bang. We verdwijnen niet van het wereldtoneel. Integendeel. Een nieuwe fase vraagt om een nieuwe website. PropTech is dood, de hype is voorbij. Lang leve PropTech for Good.
  3. Gaan we extra investeren in digitale vaardigheden en het lezen van boeken, want persoonlijke ontwikkeling levert uiteindelijk de meeste waarde op voor iedereen.

Verandering is een constante en we moeten anders gaan kijken naar organisatieontwikkeling en verandermanagement. Om in de toekomst bestaansrecht te hebben is strategische wendbaarheid, het maximaal stimuleren van potentieel, continu leren en nieuwsgierig zijn van essentieel belang. Wat je vandaag doet, gaat niet alleen het resultaat van dit jaar bepalen. Jouw actie van vandaag is van invloed op de komende tien jaar. Neem de tijd om te kiezen. Maar neem wel actie. Zorg ook goed voor jezelf, jouw naasten en de omgeving. Ik hoop je snel weer in levenden lijve te ontmoeten en op korte termijn online. De vraag blijft: hoe antifragiel is jouw organisatie?

Auteur:

Menno Lammers

– – – –

Menno Lammers behoort tot de top 10 wereldwijde PropTech beïnvloeders en is de grondlegger van de term ‘PropTech’ (Property + Technology) in Nederland. Hij is eigenaar van de netwerkorganisatie PropTechNL waar hij in samenwerking met vastgoed en technologiebedrijven streeft naar een toekomstbestendige omgeving voor iedereen. Menno is founding board member van het PropTech House, the European Network en veelgevraagde strategieconsultant voor de raden van bestuur/ directies van vastgoedbedrijven. Hij is visionair, geestig, persoonlijk en een integer persoon. Menno heeft als strategisch adviseur gewerkt voor diverse bedrijven zoals Unibail-Rodamco-Westfield, Heimstaden, Syntrus Achmea Real Estate & Finance, Savills, Rijksvastgoedbedrijf (onderdeel van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) en heeft als mentor deelgenomen aan het Startupbootcamp accelerator programma ’Smart City & IoT’. In het verleden is Menno werkzaam geweest voor VernieuwingBouw (nu Bouwcampus), TASK Business Support & Consultancy en Brunel Engineering. Sinds 2015 is hij gecertificeerd facilitator LEGO® SERIOUS PLAY®. Voor meer informatie: Menno’s LinkedIn profiel.