Zes PropTech inzichten uit London waarvan je op de hoogte moet zijn

In de eerste twee weken van mei heb ik mij mogen onderdompelen in de Londonse PropTech scene. Hierover schreef ik al een blog ‘PropTechNL goes London’. Mijn bezoek aan London was een mooie gelegenheden om internationale contacten in levenden lijve te ontmoeten. Daarnaast was ik natuurlijk benieuwd in welke mate de wereldwijde vastgoedmarkt (ter waarde van $217 triljoen) in beweging komt door nieuwe technologie en naar de laatste ontwikkelingen.

Meeting more Minds

Tijdens FUTURE : PropTech waren ruim 800 deelnemers van meer dan 400 bedrijven uit meer dan 40 verschillende landen aanwezig. Het feit dat het aantal mensen ten opzichte van vorig jaar is verdubbeld, dit zegt iets over de interesse en de PropTech beweging die gaande is. Een grote diversiteit aan sprekers, stands en gemaakte afspraken zorgde voor goede ervaring. Het Propteq event was totaal anders. Geen sprekers, maar zelf dialogen voeren met de aanwezigen (z’n 250 personen uit 30 verschillende landen). Na het bezoeken van deze events heb ik een bezoek gebracht aan een aantal bedrijven, zoals Savills, Arup, FaceBook, Leverton.ai en het gebouw The Crystal (een initiatief van Siemens). Geen onbekende bedrijven voor mij, maar toch hebben ze mij aan het denken gezet en/of verrast.

Zes PropTech inzichten uit London

Tijdens de events en de bezoeken heb ik veel mensen (ik gok z’n 70) gesproken. Uit deze uitgebreide en soms korte gesprekken heb ik zes inzichten kunnen destilleren. Daarnaast heb ik de afgelopen twee weken ook nog diverse interessante rapporten en artikelen gelezen. Deze heb ik verwerkt in mijn inzichten, overpeinzingen en ideeën. Ik ben ook erg benieuwd naar jouw reactie inzichten, overpeinzingen en ideeën. Je kan je delen via de comments onderaan deze blog, maar je mag ze ook naar mij mailen.

1.     Primaire procesoptimalisatie en besluitvorming

Veel bedrijven werken met softwarepakketten uit de vorige eeuw (of zelf nog in Excel). De kwaliteit van data, inefficiëntie en on-transparantie vastgoedprocessen was dan ook regelmatig onderwerp van gesprek. Opvallend vond ik dat het Bouw Informatie Model (BIM) nagenoeg niet besproken werd. Misschien komt dat omdat het al 25 jaar bestaat en geen grote innovatie meer is? Waar wel veel over werd gesproken was de kwaliteit van data, inefficiëntie in processen en on-transparantie. Door het automatiseren van het huidige proces is 30-40% besparing haalbaar (laat staan als je het proces gaat heroverwegen). Ook vallen de woorden: real-time en Artificial intelligence (AI) al in relatie tot dit onderwerp.

Leverton.ai gebruikt bijvoorbeeld Artificial Intelligence voor haar oplossing om juridisch bindende informatie uit bedrijfsdocumenten te extraheren. Deze praktische tool bespaart niet alleen tijd en geld (bijvoorbeeld voor de verhuurder van vastgoed) maar zorgt ook voor transparantie van vastgoedportfolio (compliance). Uiteindelijk gaan we naar een situatie: reporting will be real-time, and managed by AI.

Tijdens de presentatie van Google was o.a. deze video ‘Machine Learning: solving problems Big, Small and Prickly’ te zien. Google hanteert de definitie:

“In summary, machine learning is a method of AI in which algorithms are used to autonomously learn from data and information – teaching a computer to recognize and learn from patterns by example rather than explicit rule-based programming.”

Google gebruikt Machine Learning (ML) dagelijks om te besparen op de energierekening in hun datacenters. En bij het verbeteren van de klantbeleving voor hun software zoals Gmail, Search, YouTube, etc. Maar ook voor alle Ad products waardoor ze de conversieratio voor generieke campagnes vergroten. Door de inzet van AI bij Purplebricks (online marktplaats voor het (ver)kopen van woningen) werd de conversieratio ruim verdubbeld, van 28% naar 70%. Wil je meer inzicht in wat ML voor jou kan betekenen? Check deze [video] over Google’s I/O 2017. Mijn interesse gaat vooral uit naar VPS (Visual Positioning Service = combinatie van Google Tango + Maps) en ik ben benieuwd wat deze ontwikkeling gaat betekenen voor de toekomst van vastgoed. Welk besluit neem jij om jouw vastgoedbedrijf toekomstbestendig te maken?

2.     Real Estate as a Service (RaaS)

De balans tussen werk/privé vervaagt steeds meer. Het is geen kwestie meer van 1 of 0. Het gevolg is dat de vastgoedindustrie op zoek moet gaan naar nieuwe businessmodellen, zoals: Real Estate as a Service (RaaS). Tijdens beide events werd regelmatig gerefereerd naar het concept van het bedrijf WeWork. Tijdens het bezoek naar Leverton.ai (gevestigd in een WeWork) was duidelijk waar te nemen dat ze ook een verschuiving maken van werkkamers naar woonkamers. Vastgoed gaat niet langer meer over stenen. Dit komt door de ontwikkelingen van product naar dienst en van eigenaarschap naar toegang hebben tot. De mensen die ik heb gesproken over RaaS waren nog niet op de hoogte van de RaaS constructie Siemens / Admiraal de Ruyter Ziekenhuis in Zeeland.

Ondanks dat PropTech veelal over (nieuwe) technologie gaat blijft de gebruikerservaring zeker niet onbesproken. Integendeel. De trends: Mobiel, Connectiviteit, Cloud, Internet of Things en Artificial Intelligence gaan ervoor zorgen voor verandering op de werkplek en op werk zelf. WeWork heeft een ideale omgeving om te experimenteren. Omringt met techies en een grote eigen portemonnee zou je zeggen dat niets ze in de weg staat. Recent heeft WeWork een CTO aangetrokken gecombineerd met Raas, techie omgeving, IoT en de prontemonee kan weleens zorgen voor grote sprong voorwaarts. De RaaS ontwikkeling zorgt in ieder geval voor de verschuiving ‘van rent collector naar service provider’. Anthony Slumbers schreef hier ook een interessante blog over.

3.     Community building

Voor Wework is community building ook een belangrijk onderdeel van de hun service. Deze ontwikkeling zie je ook terug op bedrijfsniveau, waar Facebook een fantastische service voor heeft ontwikkeld: Workplace. Workplace is een communicatie- en samenwerkingsplatform voor gebruik binnen bedrijven. Starbucks, Heineken, Danone en Bol.com hebben recent Workplace van Facebook geïmplementeerd. Opvallend hieraan is: de snelheid van de implementatie, de positieve impact op de bedrijfscultuur (en de nadruk op bedrijfsveiligheid). Bij Bol.com is wekelijks 87 procent actief op Workplace. Op 12 mei jl. publiceerde Emerce een artikel over de implementatie bij Bol.com. Wat mij aangenaam verraste was dat FaceBook de implementatie van Workplace faciliteert door de inzet van een Costumer Succes Manager en een Solution Architect Geen rollen die we kennen in de vastgoedsector. Datzelfde geld voor de rollen van Data Supplier en Workplace scientist. Boudewijn Ruitenberg (OVG Real Estate) benoemde in de Cobouw [artikel] van 10 mei jl. ook een interessante rol, die van Benefit Engineer. Welke rollen denk jij dat gaan het vastgoed landschap de komende jaren verrijken?

4.     Living labs nodig door onwetendheid

Iedereen weet het, maar niemand weet het nog. De zoektocht naar de toekomst van vastgoed is in volle gang. De meeste PropTech bedrijven hebben een puzzelstukje in handen van een grotere puzzel. Om een slim object en/of gebied te ontwikkelen hebben we een ‘Digitaal Masterplan’ nodig. Hiervoor zijn (nog) geen blauwdrukken ontwikkelt. Aangezien er ook meerdere stakeholders in betrokken zijn (vertegenwoordigers van ondernemers, overheid, onderwijs en omgeving) is het ook een uitdagend vraagstuk hoe we een ‘gedeeld businessmodel’ gaan ontwikkelen. Belangrijk uitgangspunt blijf: wat zijn de doelen die je wilt realiseren. Deze doelen kunnen ondersteunt worden met technologie, maar dat is geen must.

Wat in ieder geval wel duidelijk zichtbaar is zijn drie lagen: de waarde van het land, de vastgoedwaarde, de waarde van diensten en beleving. Een open data omgeving is van belang om in de toekomst wendbaar te blijven en in te kunnen spelen op ontwikkelingen. Een gebied kan je niet plannen, je kan alleen maar lagen aanleggen en kijken wat er gebeurd. Deze ‘onwetendheid’ vraagt om living labs, herontwikkeling van gebieden waar nieuwe producten, diensten en concepten kunnen worden getest zonder al te veel beperkingen. Op het gebied van interessante gebiedsontwikkelingen kan ik je aanraden om het artikel ‘Google in planning a 12-arce High Tech City in Canada’ te lezen.

5.     Wat is een smart building?

Toen ik de vraag stelde: “Wat is een smart building”, kreeg ik antwoorden die in de lijn lagen van: “Wat smart is hangt van jou af. Jij bepaalt de doelen die je wilt bereiken. Technologie kan hierbij ondersteunen.” Op het gebied van Internet of Things (IoT) zijn er vele platformen, maar nog geen burning platform. Voor mobiel kennen we IOS en Android, voor desktops Windows en Mac OS en Playstation en Xbox voor gaming. Het woord platform wordt te pas en te onpas gebruikt. Ineens is of heeft iedereen een platform, wat voor verwarring zorgt. Een IoT platform is noodzakelijk – een (open) standaard – om verbindingen te maken en data te extraheren. Daarnaast zorgt het voor kostenreductie voor ontwikkeling en onderhoud. McKinsey schreef hier recent een interessant [artikel] over: ‘Making sense of Internet of Things platforms’.

Het laaghangend fruit van energiebesparing (mede gedreven door de doelstellingen uit de EU) is ons in Nederland niet vreemd. Maar ook in London werd er gesproken over de ‘healthy offices’ waar onze volgende uitdaging ligt. CBRE (nadrukkelijk aanwezig op beide events) doet hier in Nederland onderzoek naar in samenwerking met de Universiteit Twente. Wil je meer weten over hoe digitale ontwikkelingen jou kunnen helpen – in de totale levenscyclus – bij besluitvorming en de verbetering van de waarde van vastgoedportefeuilles? Lees dan het [rapport] ‘Reimagining Property in a digital world’ van Arup.

Opvallend detail tijdens diverse gesprekken en tijdens sessies, bij de vraag naar het slimste gebouw in eigen land wordt The Edge (inmiddels al weer 2 jaar in gebruik) in Amsterdam al snel benoemd. Goede wereldwijde (!) branding. Overigens gaat het gerucht dat er binnen 2 weken een persbericht wordt gepubliceerd over een veelbelovende Smart Building op Schiphol.

6.     Leiderschap en transformatie

“Leadership drives changes” was een veelgehoorde uitspraak tijdens de Propteq dialogen. Leeftijd is een belemmerende factor om te innoveren. Vastgoed heeft een lange levensduur, waardoor de noodzaak niet hoog is om te innoveren. Ook het ‘succes van vandaag’ speelt parten. Het gros van de mensen is bezig met ‘business as usual’. De meeste hiërarchische leiders van vastgoedbedrijven zijn geen ‘Techies’, hierdoor zijn ze (nog) onvoldoende in staat om de voordelen door te vertalen naar de klant. Dit belemmert ook het innovatieve vermogen. Inmiddels hebben de meeste leiders digitalisering wel op hun strategische agenda staan, gefocust op (sub) optimalisatie van het primaire proces. De vraag is: “komt de transformatie van binnenuit, van buiten of hebben we nieuwe leiders nodig?” Lees het Harvard Business Review artikel: “What the best transformational leaders do”.

Conclusie

Nieuwe technologie blijft onze wereld verstoren en herdefinieert onze wereld. De vastgoedindustrie begint de transformatie te voelen. Tijdens beide PropTech events en in de gesprekken met de bedrijven was dit goed merkbaar. Technologie is slechts een onderdeel van de oplossing voor de uitdagingen waar we de komende periode voor staan. Het gaat om het oplossen van problemen en niet om welke technologie je daarvoor gebruikt. PropTech is een beweging die nog maar net in een nieuwe fase in beland en nog vele uitdagingen kent. Een ding is mij wel duidelijk geworden: PropTech gaat niet over Property en Tech.

Deel jouw inzichten via de onderstaande comments.

Auteur: Menno Lammers | PropTechNL

Foto’s | London - mei 2017

PropTech - London - FuturePropTech2017
PropTech - London - Google ML
PropTech - London - PurpleBricks
PropTech - London 2017 - Menno
PropTech - London - Savills HQ
PropTech - London - Harrods - Smart Home Devices 2
PropTech - London - London Eye
PropTech - London - FuturePropTech2017
PropTech - London - WeWork 2
PropTech - London - FaceBook
PropTech - London - Arup
PropTech - London - Propteq
PropTech - London - Canary Wharf 2
PropTech - London - The Crystal 1
PropTech - London - SRE
PropTech - London - Construction 2
PropTech - London - Airplane 1

1 antwoord
  1. karolien
    karolien zegt:

    Hi Menno, supertof overzicht! Zie je bij punt 1 nog interessante ontwikkelingen waar vastgoed en facilitair naar elkaar groeien? Je beeld over living labs delen we vanuit hotspotlab.nl natuurlijk helemaal ;)! Zelf doen en uitproberen op de nieuwe werkvloer in wording is het devies… Zeker voor dienstverleners werkt dat fantastisch

    Beantwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *